محمد معصوم البكري ( نامى )
مقدمه 15
تاريخ سند ( تاريخ معصومى ) ( فارسى )
پس ازين سال ذكر احوالش معلوم نيست ، الّا اينكه يك كتبه بر « تريپوليه دروازه » به نرينه در رياست جيپور اعلام مىدهد كه در سنه 1014 ه آنجا بوده است « 1 » . در همان سال روز چهارشنبه سيزدهم جمادى الآخر ( 27 تشرين اول 1605 م ) ولى نعمت او اكبر پادشاه در گذشت « 2 » و بعد ازو جهانگير پادشاه حق خدمات او را شناخته مير معصوم را در سنه 1015 بعنوان امين الملكى به بهكر فرستاد ، و آنجا بعد چهار سال روز جمعه تاريخ 6 ذوالحجة سنه 1019 بجوار ايزدى پيوست « 3 » . مزارش نزد مناره كه باسمش مشهور است در بلدهء
--> ( 1 ) ايپى گرافيا اندوماسلميكا ، سال 1923 - 24 م ، نمره 6 ، ص 20 - 21 . نص كتبه اينطور است : چند بخسپى درين بارگاه * خيز كه بس دراز است راه قايله و راقمه محمد معصوم البكرى سنه 1014 عقيدهء بنده اينست كه اگر همه كتبات مير معصوم جمع كرده شود ، تا اندازهء بر حيات او روشنائى خواهد انداخت . عجالة هر چه از آنها دستياب شد به آن اشاره كرديم . ( 2 ) « فوت اكبر شه » ( 1014 ه ) تاريخ وفات اكبر پادشاه است . ( 3 ) صاحب مآثر الأمراء ( جلد سيوم ، ص 327 ) گويد كه « در سنه ( 1015 ) يك هزار و پانزده از بارگاه جنت مكانى بعنوان امين الملكى به بهكر رفته كه وديعت حيات سپرد » . ريو و ايوناف و ديگر مؤلفين كه غالبا اقتدا بقول مآثر الأمرا كردهاند سال وفات مير معصوم 1015 مىدهند و ليكن كتبه ذيل بر مزار مير معصوم تكذيب آن مىكند : مير معصوم آن شه برج شرف * آفتاب شرع دين فخر زمن روز جمعه سادس ذوالحج گشت * عازم جنت به امر ذوالمنن سال فوتش از خرد جستم بگفت * « بوده نامى صاحب ملك سخن » و فى الحقيقة مصرع آخرين كه تاريخ وفات مىدهد در نفس كتبه اينطور است « بود نامى صاحب ملك سخن » و بر وفق اين حساب سال وفاتش 1014 ه بر مىآيد ، اما چون مير معصوم در سنه 1015 ه زنده و بر منصب امين الملكى فائز بوده مىتوان نتيجه گرفت كه او بعد ازين سال نيز زنده بوده است . بعلاوه اين حرف دال در كلمهء بود ساكن است ، لهذا وزن فاعلاتن شكسته مىشود . ازين لحاظ ازاى آن « بوده » نوشته تاريخ سن وفاتش را 1019 ه قرار دادهام . و خيلى خوشوقت شدم چون دوست عزيزم سيد نجيب اشرف ندوى حصه اول اورينتل كالج مىگزين ، شماره 50 ، ماه اگست 1937 م ، براى مطالعه به من دادند و اندران يافتم كه آقاى پروفسور محمد شفيع ( پروفسور پنجاب يونيورستى ) در نتيجهء بيان كتاب « روز روشن » ( ص 680 ) نيز اين قراءة را ثبت كرده ، 1019 ه را تاريخ وفات مير معصوم قرار دادهاند .